Tien jaar geleden kon Grace de taal niet spreken. Nu is ze een van de beste in haar klas!
Onderwijs

Tien jaar geleden kon Grace de taal niet spreken. Nu is ze een van de beste in haar klas!

Sluit je aan

Sluit je aan bij de strijd tegen extreme armoede

Verhaal en foto’s door Rebecca Rwakabukoza

Toen de achttienjarige Grace Kajabika tien jaar geleden naar Uganda kwam vanuit de Democratische Republiek van Congo, sprak ze Frans. Een nieuwe taal leren was een van de vele obstakels die ze als 8-jarige moest overwinnen om goed onderwijs te krijgen.

“Ik zat in het tweede leerjaar en de taal was zo raar,” zegt ze. “Ik herinner me dat ik me heel eenzaam voelde. De meeste kinderen speelden in hun eigen taal en ik kende die niet.”

Grace Kajabika bij de Bujubuli-beroeps- en basisschool

Grace Kajabika bij de Bujubuli-beroeps- en basisschool

Grace Kajabika is een van de honderdduizenden studenten die naar Uganda zijn gevlucht. Er zijn meer dan een half miljoen vluchtelingen en asielzoekers in het land, waarvan meer dan de helft jonger is dan 18 jaar volgens de VN Hoge Commissaris voor Vluchtelingen (UNHCR). Ze moeten zich niet alleen aanpassen aan een nieuwe gemeenschap, maar zijn ook wanhopig op zoek naar goed onderwijs.

Alle vluchtelingenkampen hebben scholen in de omgeving waar vluchtelingen zich kunnen registreren. Dit maakt deel uit van het progressieve vluchtelingen- en asielzoekersbeleid dat Uganda al lange tijd uitvoert. De vluchtelingen krijgen de ruimte om zich vrij te verplaatsen, lessen bij te wonen en de nationale examens af te leggen samen met de lokale Ugandese bevolking.

Grace is de tweede uit een gezin met drie kinderen. Zij kreeg van het Windly Trust Uganda-fonds een beurs voor de Bujubuli-beroeps- en basisschool, gelegen in het westelijke Ugandese Kyegegwa-district, waar de hoofdtaal van de inwoners Rutooro is.

Met de hulp van de overheid en internationale en lokale ngo’s focust de Bujubuli school zich op onderwijs voor de vluchtelingenpopulatie, en trekt ze daarnaast ook veel lokale kinderen aan.

de Bujubuli beroeps- en basisschool in Uganda

De Bujubuli beroeps- en basisschool in Uganda

De schooldirecteur Esau Ddungu zegt dat de onderwijssystemen lijken op wat de vluchtelingen in hun land van origine gewend zijn. Moeilijker is de taal waarin wordt lesgegeven. De school vraagt meestal aan de vluchtelingenstudenten om zich enkele klassen lager in te schrijven. Dit moet de overgang naar een ander taalsysteem gemakkelijker maken, zeker wanneer ze uit een land komen waar Frans wordt gesproken.

Directeur Ddungu neemt ook vluchtelingen aan om les te geven op de school.

“Het is heel moeilijk om van je eigen thuis te moeten verhuizen naar een klein huisje in een kamp,” zegt hij. “Er is hier een Franse leraar, uit Rwanda. Daar was hij een rijke man. En er werkte hier ook een voormalige rechter uit de DAR, die Franse les gaf. Je kunt je wel inbeelden hoe dat voor hen voelt. Daarom moeten we onze leerkrachten dus ook goed ondersteunen.”

De Bujubuli-school werd in 2004 opgericht door de UNHCR en werd daarna in handen van de gemeenschap gegeven. Vandaag is de school geregistreerd als een privé-entiteit en probeert ze de kosten laag te houden. Het schoolgeld bedraagt 25 dollar voor niet-inwonende studenten en 62 dollar voor wie in het aanpalende internaat woont. Alle geregistreerde vluchtelingen die in het tweede jaar van het voortgezet onderwijs zitten, krijgen een kleine beurs van UNICEF.

Directeur Esau Ddungu in zijn kantoor

Directeur Esau Ddungu in zijn kantoor

“Grond die we van de overheid hebben gekregen helpt echt,” zegt directeur Ddungu. “De premier geeft vluchtelingen stukken land om te bewerken. Zo kunnen de meesten hun schoolgeld betalen.”

Tijdens de weekenden en de schoolvakanties, verbouwt Grace voedsel op een stuk grond geschonken door de premier. Ze verkoopt de oogst op lokale markten en is zo de kostwinner voor haar familie. Ze biedt ook vertaaldiensten aan in het UNHCR-kantoor in het kamp.

“Mijn vader kan niet werken,” vertelt ze. “Hij heeft een beperking aan zijn schouder.” Wanneer we haar naar de verwonding van haar vader vragen, mompelt ze stil: “een gevolg van de oorlog.”

Een docente schrijft een briefje voor een student uit zodat hij kan lunchen, ondanks dat zijn schoolgeld nog niet is betaald

Een docente schrijft een briefje voor een student uit zodat hij kan lunchen, ondanks dat zijn schoolgeld nog niet is betaald

Grace, die nu op Senior Five-niveau zit, is ambitieus en intelligent. Ze heeft de taalbarriere overwonnen en presteert nu goed op school.

“Na een jaar had ik vrienden gemaakt en de taal geleerd,” zegt ze. “Ik spreek nu Rutooro, Luganda en Runyankore.” Volgend jaar neemt ze deel aan het nationale toelatingsexamen voor de universiteit.

Ze wil advocaat worden en zich focussen op immigratiezaken. Ze is zich sterk bewust van de vele moeilijkheden die vluchtelingen ondervinden. Ze is bezorgd om de toename van het aantal vluchtelingen dat naar het kamp komt.

Onderwijs is cruciaal. Maar Grace maakt zich zorgen dat er niet genoeg beurzen zullen zijn voor de studenten.

“De Senior One-studenten krijgen geen enkele beurs meer,” zegt ze. “En ze hebben zelf geen geld.”

Teken de petitie: Laten we ervoor zorgen dat alle vluchtelingkinderen de toekomst  krijgen die ze verdienen.

Sluit je aan bij de strijd tegen extreme armoede

Door te tekenen aanvaard je ONE’s privacy beleid, inclusief de informatieoverdracht van jouw gegevens naar de ONE.org servers in de Verenigde Staten.

Wil jij op de hoogte blijven over hoe je extreme armoede kunt helpen bestrijden?

Schrijf je nu in om de e-mails van ONE te blijven ontvangen. Zo kun je blijven meedoen samen met miljoenen mensen ter wereld die actie ondernemen om extreme armoede en voorkombare ziektes uit de wereld te helpen. Wij vragen jou uitsluitend om je stem, nooit om geld. Je kunt je uitschrijven wanneer je maar wilt.
Privacy options
Weet je het zeker? Als je 'ja' selecteert, kunnen we je laten weten hoe je een verschil maakt. Je kunt je uitschrijven wanneer je maar wilt.

Door te tekenen aanvaard je ONE's privacy beleid, inclusief de informatieoverdracht van jouw gegevens naar de ONE.org servers in de Verenigde Staten.

You agree to receive occasional updates about ONE’s campaigns. You can uitschrijven at any time.

Deze site is beveiligd met reCAPTCHA. Het privacybeleid en de servicevoorwaarden van Google zijn van toepassing

Gerelateerde blogs