Gezondheid

8 vrouwen die vaccinaties hielpen ontwikkelen

Sluit je aan

Sluit je aan bij de strijd tegen extreme armoede

Als je een beetje thuis bent in de geneeskunde heb je zeker gehoord van bijvoorbeeld Louis Pasteur (ontwikkelde de pasteurisatietechniek) of Alexander Fleming (ontdekte penicilline). Maar ken je ook de vrouwen die baanbrekende bijdragen hebben geleverd aan de moderne geneeskunde? Maak hieronder kennis met 8 buitengewone vrouwen die een belangrijke rol speelde in het ontwikkelen van vaccinaties die wij vandaag de dag kennen!

Lady Mary Wortley Montagu (1689 – 1762)

Introduceerde pokkeninentingen in Engeland

Tijdens een bezoek aan het Ottomaanse rijk leerde Lady Mary Wortley Montagu over Turkse gebruiken en zag ze hoe kinderen pokkeninentingen kregen. Lady Mary wilde haar kinderen het leed van de ziekte graag besparen, dus in 1718 liet ze haar vierjarige zoontje Edward inenten. Toen ze terug was in Londen promootte Lady Mary de procedure, ondanks het verzet van de gevestigde medische wetenschap.

Dr Anna Wessels Williams (1863–1954)

Hielp bij het ontwikkelen van een difterievaccin

In 1894 werd het eerste difterie-antitoxine ontwikkeld, mede met behulp van de isolatie van een stam difterie door Dr. Anna Wessels Williams. Deze antitoxine werd later gebruikt om het moderne difterievaccin te ontwikkelen. Difterie is vandaag de dag volledig te voorkomen en kinderen over de hele wereld worden tegen de ziekte beschermd door het gecombineerde vaccin tegen difterie, tetanus, en pertussis (kinkhoest) (DKT). In Nederland is dit onderdeel van het Rijksvaccinatie programma samen met het vaccin tegen polio (DKTP).

Drs Pearl Kendrick (1890 – 1980) and Grace Eldering (1900 – 1988)

Ontwikkelden het kinkhoestvaccin

Met een beperkt budget deden Eldering en Kendrick onderzoek naar kinkhoest (pertussis). Ze testen hun vaccin eerst op zichzelf, voordat ze een succesvolle klinische proef uitvoerde. Het vaccin tegen kinkhoest dat Eldering en Kendrick ontwikkeld hadden werd het eerste kinkhoestvaccin dat in de jaren 40 in Amerika werd geïntroduceerd. Later combineerde ze het met twee andere vaccins (difterie en tetanus) tot het dtp-vaccin dat we nu nog kennen – in Nederland is het ook nog gecombineerd met polio als DKTP vaccinatie.

Dr Margaret Pittman (1901 – 1995)

Haar werk leidde tot het Hib-vaccin dat meningitis en longontsteking helpt voorkomen

Als een ware pionier op het gebied van bacteriologie werkte Pittman samen met Kendrick en Eldering om hun kinkhoestvaccin te versterken, en hielp ze bij het ontwikkelen van de vaccins tegen tyfus en cholera. Daarnaast ontdekte ze ook zes soorten Haemophilus influenzae, één daarvan (type b) is gekoppeld aan ernstige infecties zoals hersenvliesontsteking of bloedvergiftiging. Dr Pittman’s werk leidde tot de ontwikkeling van het Hib vaccin.

Dr Isabel Morgan (1911 – 1996)

Was een vroege en belangrijke speler in de strijd tegen polio

Gedurende de jaren veertig werkte Morgan samen met een team in de VS aan onderzoek van poliovirussen. Zij waren de eersten die bewezen dat een inactief of “gedood” virus immuniteit bij apen zou kunnen produceren. Het eerdere geloof dat slechts een levend virus polio-immuniteit zou kunnen veroorzaken werd daardoor ontkracht. Dr Morgan’s werk droeg direct bij aan het ontwikkelen van Jonas Salk’s vaccin tegen polio in 1955. Polio is tegenwoordig wereldwijd bijna uitgeroeid, en in Nederland komt de ziekte helemaal niet meer voor.

Dr Anne Szarewski (1959-2014)

Haar doorbraak leidde tot de preventie van veel vormen van baarmoederhalskanker

In de jaren negentig toonden Szarewski en haar collega’s aan dat het humaan papillomavirus (HPV) verband hield met baarmoederhalskanker. Het was een doorbraak die ertoe leidde dat er in de tien jaar daarna een vaccin ontwikkeld kon worden dat HPV, en daarmee de meeste vormen van baarmoederhalskanker, kan voorkomen. De vaccins zijn inmiddels wereldwijd beschikbaar.

Dr Ruth Bishop (1933 – leeftijd 85)

Leidde een team dat het rotavirus isoleerde en het vaccin hielp ontdekken

In 1973 leidde Bishop een team dat het rotavirus ontdekte – het virus dat een belangrijke oorzaak is van ernstige diarree bij kinderen. Deze ontdekking vormde het begin van een succesvolle, maar 30 jaar durende zoektocht naar een vaccin. Vandaag de dag sterven er naar schatting wereldwijd nog steeds 200.000 kinderen door een rotavirusinfectie, maar vaccins beginnen nu langzaamaan meer wijdverspreid te worden. In Nederland wordt de vaccinatie tegen het rotavirus dit jaar aan het Rijksvaccinatieprogramma toegevoegd.

De verhalen in deze blog zijn aangeboden door de Global Alliance for Vaccine and Immunization (GAVI). GAVI is een internationale organisatie die publieke en private organisaties samenbrengt om aan één doel te werken: vaccins beschikbaar, toegankelijk en betaalbaar maken voor kinderen die ze het meest nodig hebben.

Lees hier meer over GAVI

Praat mee

Richtlijnen reacties

Gerelateerde blogs